در پادکست شماره ۱۵ شرکت آگاه محاسبان شریف، حسین اوتادی و محمد مهرجو در ادامه پادکست قبلی، موضوع تفاوت مشاور مالیاتی و وکیل مالیاتی را از زاویهای کاربردیتر بررسی کردند. در قسمت قبل، درباره نقش مشاور مالیاتی و وکیل مالیاتی، تفاوت زمان ورود آنها به پرونده، اهمیت لایحهنویسی و نقش هر کدام در پیشگیری یا دفاع مالیاتی صحبت شد. در این قسمت، تمرکز اصلی روی هزینه مشاور مالیاتی، دستمزد وکیل مالیاتی، زمان مناسب استفاده از هرکدام و جمعبندی نهایی این تفاوتها بود.
بسیاری از مدیران کسبوکار هنگام تصمیمگیری برای استفاده از خدمات مالیاتی، این سوال را دارند که آیا بهتر است از ابتدا با یک مشاور مالیاتی همکاری کنند یا فقط زمانی که برگ تشخیص مالیات و جریمه صادر شد، سراغ وکیل مالیاتی بروند. پاسخ این سوال به شرایط کسبوکار، مرحله پرونده مالیاتی، وضعیت اسناد و میزان ریسک مالیاتی بستگی دارد.
تفاوت هزینه مشاور مالیاتی و وکیل مالیاتی
یکی از اصلیترین تفاوتهای مشاور مالیاتی و وکیل مالیاتی، مدل همکاری و نحوه محاسبه هزینه است.
مشاور مالیاتی معمولاً بهصورت مستمر و در قالب قرارداد سالیانه کنار مجموعه قرار میگیرد. چون نقش مشاور مالیاتی بیشتر پیشگیرانه است، همکاری او با شرکت باید مداوم باشد. این همکاری میتواند بهصورت قرارداد سالانه تنظیم شود و پرداخت آن طبق توافق طرفین، ماهانه، دورهای یا سالانه انجام شود.
در مقابل، وکیل مالیاتی معمولاً بهصورت پروژهای وارد پرونده میشود. یعنی زمانی که برگ تشخیص مالیات، برگ مطالبه ارزش افزوده، جریمه مالیاتی یا پرونده دادرسی ایجاد شده، وکیل مالیاتی برای دفاع از پرونده و کاهش مالیات یا جرایم وارد عمل میشود.
در پادکست توضیح داده شد که دستمزد وکیل مالیاتی معمولاً بر اساس درصدی از مبلغ کاهشیافته محاسبه میشود. یعنی اگر وکیل بتواند مبلغ مالیات یا جریمه را کاهش دهد، درصدی از آن کاهش بهعنوان حقالزحمه او در نظر گرفته میشود. این درصد بسته به مبلغ پرونده، سختی کار، مرحله دادرسی، نوع مالیات و شرایط پرونده متفاوت است و در عرف کاری ممکن است حدود ۱۰ تا ۳۰ درصد مبلغ کاهشیافته باشد.
چرا بعضی مدیران وکیل مالیاتی را ترجیح میدهند؟
در ظاهر ممکن است بعضی مدیران تصور کنند استفاده از وکیل مالیاتی منطقیتر است؛ چون هزینه او زمانی پرداخت میشود که کاهش مالیات اتفاق افتاده باشد. یعنی مدیر با خود فکر میکند اگر پروندهای ایجاد شد و وکیل توانست مالیات را کم کند، درصدی از همان کاهش را پرداخت میکنم.
اما در پادکست به این نکته مهم اشاره شد که این نگاه همیشه درست نیست. چون زمانی که پرونده مالیاتی به مرحله برگ تشخیص، مطالبه یا دادرسی میرسد، یعنی از قبل اشتباهی در مسیر مالی یا مالیاتی شرکت رخ داده است.
اگر شرکت از ابتدا مشاور مالیاتی در کنار خود داشت، شاید اصلاً آن مالیات اشتباه، جریمه یا برگ تشخیص سنگین صادر نمیشد. بنابراین هرچند هزینه وکیل مالیاتی ممکن است در ظاهر وابسته به نتیجه باشد، اما اصل مشکل این است که شرکت قبلاً وارد یک ریسک مالیاتی شده و حالا باید برای کاهش آن هزینه کند.
به همین دلیل، پیشنهاد اصلی در این پادکست این بود که کسبوکارها در جریان فعالیت خود، از مشاور مالیاتی استفاده کنند تا نیاز به ورود پرهزینه وکیل مالیاتی کمتر شود.
مشاور مالیاتی چه زمانی کافی است؟
مشاور مالیاتی زمانی بیشترین اثر را دارد که هنوز مشکل مالیاتی ایجاد نشده باشد. یعنی قبل از صدور برگ تشخیص، قبل از برگ مطالبه ارزش افزوده، قبل از جرایم سامانه مودیان و قبل از ورود پرونده به دادرسی مالیاتی.
بهترین زمان استفاده از مشاور مالیاتی، از ابتدای شروع فعالیت کسبوکار است. مشاور مالیاتی میتواند از همان ابتدا ساختار مالی، ثبت اسناد، نحوه ارسال اظهارنامه، نگهداری مدارک، ثبت هزینهها، سامانه مودیان، ارزش افزوده و دفاتر قانونی را بررسی کند.
او به حسابدار و مدیر مالی کمک میکند تا کارها بر اساس استانداردهای حسابداری و قوانین مالیاتی پیش برود. اگر ثبتها درست انجام شوند، هزینهها مستند باشند، اظهارنامهها درست ارسال شوند و سامانهها بهموقع کنترل شوند، احتمال ایجاد برگ تشخیص سنگین یا جرایم مالیاتی کمتر میشود.
بنابراین تا زمانی که پرونده وارد اختلاف جدی با سازمان امور مالیاتی نشده، مشاور مالیاتی میتواند گزینه اصلی و کافی برای مدیریت ریسکهای مالیاتی باشد.
وکیل مالیاتی چه زمانی لازم میشود؟
وکیل مالیاتی زمانی لازم میشود که شرکت وارد چالش مالیاتی شده باشد. یعنی برگ تشخیص مالیات صادر شده، برگ مطالبه ارزش افزوده آمده، جریمه مالیاتی ایجاد شده یا پرونده وارد مراحل اعتراض و دادرسی مالیاتی شده است.
در چنین شرایطی، نقش وکیل مالیاتی دفاع از پرونده است. او باید گزارش ممیز، برگ تشخیص، اسناد و مدارک، اظهارنامه، دفاتر، ارزش افزوده، سامانه مودیان و سوابق پرونده را بررسی کند و بر اساس قوانین، لایحه دفاعیه تنظیم کند.
وکیل مالیاتی باید بداند پرونده در چه مرحلهای قرار دارد؛ ماده ۲۳۸، هیئت بدوی، هیئت تجدیدنظر، شورای عالی مالیاتی یا مراحل بعدی. هر مرحله مهلتها، مدارک و روش دفاعی خاص خود را دارد. اگر زمان اعتراض از دست برود یا پرونده به مرحلهای برسد که مسیرهای دفاع محدودتر شده باشد، کار وکیل مالیاتی سختتر میشود.
به همین دلیل، حتی زمان مراجعه به وکیل مالیاتی هم بسیار مهم است. اگر برگ تشخیص صادر شده، بهتر است همان ابتدا و در مهلت قانونی به وکیل یا مشاور مالیاتی مراجعه شود؛ نه زمانی که پرونده قطعی شده یا فرصتهای اصلی اعتراض از دست رفته است.
چرا نباید دیر به وکیل مالیاتی مراجعه کرد؟
در پادکست به این نکته مهم اشاره شد که بعضی مودیان زمانی سراغ وکیل مالیاتی میروند که پرونده به برگ قطعی رسیده یا در مرحله تجدیدنظر قرار دارد. در این شرایط، دست وکیل برای دفاع بسیار محدودتر میشود.
اگر مودی در همان زمان صدور برگ تشخیص مراجعه کند، هنوز فرصت اعتراض در ماده ۲۳۸ وجود دارد. در این مرحله میتوان گزارش ممیز را بررسی کرد، لایحه نوشت، مدارک ارائه داد و شاید مالیات قبل از ورود به هیئتها تعدیل شود.
اما اگر زمان بگذرد و پرونده وارد مراحل بالاتر شود، مسیر دفاع دشوارتر، تخصصیتر و محدودتر خواهد شد. بهخصوص بعد از رأی قطعی، اعتراض از مسیرهایی مثل شورای عالی مالیاتی، ماده ۲۵۱ مکرر یا دیوان عدالت اداری شرایط خاص خود را دارد و همیشه امکان رسیدگی ماهوی کامل وجود ندارد.
بنابراین اگر کار به وکیل مالیاتی رسید، باید در زمان درست اقدام کرد. تأخیر در مراجعه میتواند باعث شود فرصتهای مهم دفاعی از بین برود.
مشاور مالیاتی؛ طراحی مسیر قبل از ایجاد مشکل
یکی از جمعبندیهای مهم پادکست این بود که مشاور مالیاتی باید از ابتدای کار کنار مجموعه باشد و چارچوب درست را برای واحد مالی تعریف کند.
این چارچوب شامل ثبت صحیح اسناد، طبقهبندی درست هزینهها، رعایت استانداردهای حسابداری، کنترل اظهارنامه، بررسی سامانه مودیان، مدیریت ارزش افزوده، نگهداری مدارک و توجه به مهلتهای قانونی است.
مشاور مالیاتی کمک میکند شرکت بهجای اینکه بعداً برای حل مشکل هزینه کند، از ابتدا مسیر را درست برود. این موضوع مخصوصاً برای کسبوکارهای تازهتأسیس، شرکتهای تولیدی، شرکتهای پیمانکاری، شرکتهای دارای ارزش افزوده و مجموعههایی که تراکنشهای مالی زیادی دارند بسیار مهم است.
وکیل مالیاتی؛ دفاع در زمان اختلاف
در مقابل، وکیل مالیاتی بیشتر زمانی وارد میشود که اختلاف ایجاد شده است. او باید بتواند پرونده را تحلیل کند، ایرادات برگ تشخیص را شناسایی کند، قوانین مرتبط را پیدا کند، لایحه دفاعیه تنظیم کند و در مراجع مالیاتی از مودی دفاع کند.
نقش وکیل مالیاتی در چنین شرایطی بسیار مهم است؛ اما اگر اسناد شرکت از قبل ناقص باشد، هزینهها مستند نباشند، اظهارنامهها اشتباه ارسال شده باشند یا مهلتهای قانونی از دست رفته باشند، حتی یک وکیل مالیاتی خوب هم ممکن است نتواند همه مشکلات را برطرف کند.
به همین دلیل، بهترین حالت این است که مشاور مالیاتی از ابتدا کنار شرکت باشد و اگر با وجود همه پیشگیریها اختلافی ایجاد شد، وکیل مالیاتی در زمان مناسب وارد پرونده شود.
مالیات درست و منطقی؛ نه فرار مالیاتی
یکی از نکات مهم پایانی پادکست، نگاه درست به مالیات بود. هدف از استفاده از مشاور مالیاتی یا وکیل مالیاتی، پرداخت نکردن مالیات به هر شکل ممکن نیست. مالیات یک تکلیف قانونی است و باید پرداخت شود.
اما نکته مهم این است که مالیات باید درست، منطقی و بر اساس قانون پرداخت شود. یعنی شرکت نباید به دلیل اشتباه حسابداری، ناآگاهی از قانون، ثبت اشتباه هزینهها، بیتوجهی به اظهارنامه یا استفاده نکردن از ظرفیتهای قانونی، مالیات اضافه پرداخت کند.
مشاور مالیاتی و وکیل مالیاتی کمک میکنند مالیات شرکت به شکل صحیح محاسبه شود و در صورت وجود خطا یا مطالبه غیرمنطقی، از حقوق مودی دفاع شود.
جمعبندی پادکست
در پادکست شماره ۱۵ حسابان، تفاوت مشاور مالیاتی و وکیل مالیاتی از نظر هزینه، زمان حضور و کاربرد بررسی شد. مشاور مالیاتی معمولاً با قرارداد سالانه و بهصورت مستمر کنار شرکت قرار میگیرد و نقش پیشگیرانه دارد. او کمک میکند مسیر مالی و مالیاتی شرکت از ابتدا درست طراحی شود.
وکیل مالیاتی معمولاً بهصورت پروژهای و بعد از ایجاد اختلاف وارد پرونده میشود. حقالزحمه او معمولاً بر اساس درصدی از مبلغ کاهشیافته مالیات یا جریمه تعیین میشود و نقش اصلی او دفاع از پرونده در مراحل دادرسی مالیاتی است.
پیام اصلی این پادکست این است که کسبوکارها بهتر است قبل از صدور برگ تشخیص و ایجاد جریمه، از مشاور مالیاتی استفاده کنند. اما اگر برگ تشخیص یا مطالبه صادر شد، باید در همان زمان مناسب به وکیل مالیاتی یا مشاور متخصص مراجعه شود تا فرصتهای قانونی اعتراض از دست نرود.
در نهایت، هدف اصلی، پرداخت مالیات درست و منطقی است؛ نه پرداخت مالیات اضافه به دلیل اشتباه، و نه نادیده گرفتن تکالیف قانونی.
شرکت آگاه محاسبان شریف با تجربه تخصصی در حوزه حسابداری، مشاوره مالیاتی، وکالت مالیاتی، دادرسی مالیاتی، اعتراض به برگ تشخیص، تنظیم لایحه دفاعیه، ارزش افزوده و سامانه مودیان، آماده همراهی کسبوکارها برای مدیریت صحیح پروندههای مالیاتی است.
برای مطالعه مقالات تخصصی حسابداری و مالیاتی به وبسایت رسمی حسابان به آدرس hesaban.net مراجعه کنید. همچنین برای مشاهده آموزشها و نکات روز مالیاتی، صفحه اینستاگرام @taxhesaban را دنبال کنید. برای دریافت مشاوره مالیاتی یا بررسی پرونده، از طریق سایت یا دایرکت اینستاگرام با ما در ارتباط باشید.
